Ban foie gras geproduceerd door dwangvoederen

STOP DWANGVOEDERING

Nieuwe beelden die in maart 2026 werden gemaakt op een Waalse kwekerij tonen bijna 400 eenden die in alarmerende omstandigheden opgesloten zitten en aan dwangvoedering worden onderworpen. De beelden zijn vreselijk: in krappe kooien, in een donkere en troosteloze loods, ziet men eenden die stikken, zich nauwelijks kunnen verplaatsen en tussen kadavers en vuil moeten leven. Nog schrijnender is dat Wallonië zich niet beperkt tot het in stand houden van deze wrede praktijk, terwijl die in Brussel en Vlaanderen al verboden is.

Wallonië draagt actief bij aan de verdere uitbouw ervan.

Lees meer

Alarmerende leefomstandigheden

Op de video’s zijn bijna 400 eenden te zien die opgesloten zitten in krappe kooien, op roostervloeren, in een loods zonder toegang tot buiten en meestal in het donker. Kadavers liggen op de grond naast levende dieren, waarvan sommige gewond zijn. Tijdens het dwangvoederen worden de eenden hardhandig behandeld.

Voor GAIA tonen deze beelden de wreedheid die inherent is aan de productie van foie gras. En het is niet de eerste keer. Al in 2021 bracht onze organisatie onthutsende beelden naar buiten, onder meer uit diezelfde kwekerij. Toen werden geen concrete maatregelen genomen om een einde te maken aan de aangeklaagde praktijken.

Een sector die gesteund wordt door de Waalse overheid

Naast de beelden zelf is er nog een ander element dat vragen oproept: Wallonië houdt deze productie niet alleen in stand, maar draagt ook actief bij aan haar verdere ontwikkeling.

GAIA hekelt de organisatie van een officiële opleiding om dwangvoederders op te leiden en de foie-grassector te versterken, met steun van de Waalse minister van Dierenwelzijn Adrien Dolimont (MR). Die opleiding werd in juli 2025 aangekondigd in zijn Strategie voor dierenwelzijn en vond begin april 2026 plaats op initiatief van het Collège des Producteurs, met goedkeuring van het Waalse Gewest. Nog verontrustender is dat ze plaatsvond op exact dezelfde kwekerij waar de beelden werden gemaakt.

Schokkende uitspraken

De uitspraken tijdens deze opleiding bagatelliseren het dierenleed achter dwangvoedering. Sommige sprekers zouden hebben uitgelegd hoe men tegenover consumenten de impact van deze praktijk op het dierenwelzijn kan minimaliseren.

Zo verklaarde een van de sprekers dat “niets je verhindert om een dier te slachten” en maakte hij grapjes over het feit dat het ontwrichten van de wervelkolom in de praktijk nooit door een dierenarts zou gebeuren, hoewel dat wettelijk verplicht is. Tegelijk zei hij dat een andere lesgever “de regelgeving te veel leest”.

In 2026, met steun van de overheid, mensen opleiden tot dwangvoederders terwijl deze praktijk elders in België en in de meeste Europese landen verboden is, is simpelweg onaanvaardbaar. Deelnemers aanmoedigen om controles te ontwijken en de dierenwelzijnswetgeving niet na te leven, is ronduit schandalig. De Waalse minister van Dierenwelzijn bestrijdt dierenmishandeling niet, hij helpt ze organiseren.

Michel Vandenbosch

Voorzitter van GAIA

GAIA daagt laks Waals Gewest voor de rechtbank

Elk jaar worden er door de zeven nog actieve Waalse foie gras-producenten zo’n 25.000 eenden onder dwang gevoederd. Sinds de goedkeuring van de wet betreffende de bescherming en het welzijn van dieren in 1986 werd de wetgeving omtrent het dwangvoederen in Wallonië nauwelijks aangepast. Het feit dat deze voorbijgestreefde wet terzake niet meer is veranderd sinds dierenwelzijn in 2014 een gewestelijke bevoegdheid werd, is nog opmerkelijker.

Terwijl het dwangvoederen van eenden en ganzen in het Brusselse en Vlaamse Gewest alsook in de meeste EU-landen verboden is, blijft de Waalse Regering deze wrede praktijk tolereren.

Deze laksheid is des te absurder omdat de Waalse regelgeving al lang in tegenspraak is met de Europese wetgeving. De Europese Richtlijn 98/58 bepaalt dat geen enkel dier “voeding of drinken mag toegediend krijgen op een wijze die onnodig lijden of letsel veroorzaakt”. 25 jaar na goedkeuring door de EU heeft de Waalse Regering deze bepaling nog steeds niet toegepast op haar eigen wetgeving.

Geconfronteerd met de koppige inertie van het Waals gewest in deze kwestie heeft GAIA in 2023 besloten om het Waalse Gewest voor de rechter te dagen. We zijn van mening dat de verplichtingen, die formeel werden vastgelegd in de Dierenwelzijnscodex, niet zijn nagekomen. Meer bepaald wordt de verplichting tot het voeren van een beleid gericht op het waarborgen van de bescherming en het welzijn van dieren, rekening houdend met hun behoeften en gevoeligheden.

Zieke lever

Foie gras wordt verkregen door eenden of ganzen twee à drie keer per dag te dwangvoederen met vette maïs. Dat veroorzaakt leversteatose, een dodelijke ziekte. Het lichaam van de vogels is niet meer in staat om de overtollige vetten te elimineren, wat hun lever enorm doet uitzetten. De dieren kunnen amper nog bewegen en happen constant naar lucht om hun verstoorde lichaamstemperatuur te regelen. Hun lever kan tot tien keer groter worden dan normaal.

Pneumatische pomp

Dwangvoederloodsen kunnen tot enkele duizenden vogels herbergen. Ze worden onder dwang gevoederd met een hydraulische of pneumatische pomp. De vogels leven in collectieve kooien, en kunnen niet ontsnappen aan de metalen buis die de vette maïs rechtstreeks in hun voormaag duwt.

Hoge sterfte

De eenden worden 12 à 14 dagen lang gedwangvoederd, ganzen zelfs nog een week langer. De dieren krijgen last van ademnood, oprispingen en diarree. Dat alles wijst erop dat ze in zeer slechte conditie zijn. Een rapport van wetenschappers verbonden aan de Europese Commissie over de gezondheid en het welzijn van dieren toont aan dat 2 tot 4% van de vogels sterft tijdens de periode van het dwangvoederen. Dat is 10 tot 20 keer meer dan in gewone kwekerijen voor eendenvlees, waar na 12 dagen gemiddeld 0,2% van de dieren sterft.

Wrede selectie

Zoals in alle commerciële pluimveebedrijven worden de kuikentjes ver van hun moeder geboren. De eieren komen met duizenden tegelijk uit in speciale broedkassen. Mulard-eenden, een hybride en steriele soort, worden in ons land in groten getale gehouden. De lever van de vrouwelijke eenden is veel kleiner dan die van de mannetjes. Daarom worden vrouwtjeskuikens vergast of weggegooid in de verbrijzelmachine.

“Nefast voor het welzijn van vogels”

De conclusies van een gedetailleerd rapport van het Wetenschappelijk Comité Dierenwelzijn en Dierengezondheid van de Europese Commissie (1998) zijn niet mals. “Het dwangvoederen zoals het vandaag wordt toegepast, is schadelijk voor het welzijn van de vogels”, klinkt het. Het rapport onthult ook dat de eenden massaal zouden sterven als men de periode van het dwangvoederen nog met enkele dagen zou rekken. Daarnaast wordt gewezen op de vaak voorkomende schimmels in de luchtpijp van vogels die gedwangvoederd worden, als gevolg van de letsels die de voedertrechter veroorzaakt.

Internationale situatie

In twaalf lidstaten van de EU is de productie van foie gras verboden, of wordt de wet die dierenmishandeling verbiedt zodanig geïnterpreteerd dat de productie van foie gras niet is toegestaan. In de EU wordt foie gras nog in vijf landen geproduceerd: Frankrijk, Spanje, België (Wallonië), Hongarije en Bulgarije. In Polen, ooit de vijfde grootste producent ter wereld, is dwangvoederen intussen wettelijk verboden. Ook Israël, vroeger een land dat tien keer meer foie gras produceerde dan België, sprak in 2003 een verbod uit. Ook in Zwitserland, Noorwegen en Argentinië is het verboden om ganzen en eenden onder dwang te voederen voor foie gras. In India is het voortaan zelfs verboden om foie gras te commercialiseren. In New York is het verboden om foie gras te verkopen.