Dierproeven: nieuwe beelden onthullen de gruwel van toxiciteitstesten

GAIA-actie

19 april 2026

Deel op Facebook Deel op Twitter Deel op Linked In

Naar aanleiding van Werelddag voor Proefdieren op 24 april maakt GAIA beelden openbaar die zijn opgenomen in een Brits laboratorium dat werkt voor klanten gevestigd in de Europese Unie. De beelden worden vrijgegeven in samenwerking met de organisatie Animals International en komen uit een maandenlang onderzoek. Ze tonen dieren die worden onderworpen aan toxiciteitstesten met fixatie, blootstelling aan giftige stoffen, dwangvoeding via sonde en, na afloop van de protocollen, de dood. Ze maken op heel concrete wijze zichtbaar hoe intens het leed is dat deze dieren wordt aangedaan: angst, extreme stress, fysieke pijn, ademhalingsproblemen, uitputting en in sommige gevallen een zo zware doodsstrijd dat dieren tijdens de tests sterven of moeten worden afgemaakt omdat hun toestand te ernstig is.

Ratten, konijnen, honden, varkens, primaten… De beelden tonen dieren die worden gebruikt in proeven om de schadelijke effecten van stoffen in kaart te brengen. Injecties, gedwongen inademing, toediening via een sonde, blootstelling via de huid: al deze procedures zijn erop gericht te bepalen vanaf welke dosis een stof schadelijke effecten veroorzaakt, ziekte uitlokt of zelfs de dood tot gevolg heeft.

Achter technische termen zoals “veiligheidstesten” of “risicobeoordelingen” gaat in werkelijkheid een onvoorstelbaar harde praktijk schuil. Dieren worden opgesloten in kooien, herhaaldelijk gemanipuleerd, onderworpen aan zware protocollen en aan het einde van de testen gedood — ook wanneer ze

de procedures hebben overleefd. In sommige gevallen worden dieren blootgesteld aan dosissen die tot 100 keer hoger liggen dan wat mensen in werkelijkheid zouden tegenkomen. Deze proeven worden gebruikt bij de ontwikkeling van geneesmiddelen, maar ook voor bepaalde industriële chemicaliën, pesticiden en sommige voedingsadditieven.

Beelden die het stilzwijgen doorbreken

Deze onthullingen tonen ook het diepe morele ongemak dat zelfs binnen laboratoria leeft. Als deze beelden naar buiten zijn gekomen, dan is dat omdat mensen die dagelijks geconfronteerd worden met dierenleed besloten hebben aan de alarmbel te trekken.

Voor GAIA onderstreept hun daad een essentiële waarheid: zelfs in omgevingen waar zulke praktijken genormaliseerd zijn, blijft dierenleed onmogelijk te negeren.

GAIA lanceert een grootschalige nationale campagne

In het licht van deze vaststellingen lanceert GAIA naar aanleiding van Werelddag voor Proefdieren een nieuwe grootschalige campagne in België. De campagne, die te zien zal zijn op televisie, in de bioscoop en op sociale media, wil het brede publiek massaal sensibiliseren over de problematiek van dierproeven, de druk op politieke beslissingsnemers opvoeren en de overgang naar dierproefvrije methoden versnellen.

Ook België gebruikt nog altijd dieren voor dit soort proeven. In 2024 werden in België in totaal 387.237 dieren ingezet voor dierproeven, goed voor meer dan duizend dieren per dag. Daarvan werden 3.678 dieren specifiek gebruikt voor toxiciteitstesten, iets minder dan één procent van het totaal. De cijfers verschillen sterk van gewest tot gewest.

In Vlaanderen ligt de activiteit het hoogst: in 2024 werden er 3.020 dieren gebruikt, tegenover 2.158 in 2023. Uit de rapporten blijkt dat honden, katten en niet-menselijke primaten worden ingezet in dierproeven, maar zonder duidelijk te maken welke soorten in welke testcategorieën worden gebruikt.
In Brussel werden in 2024 92 dieren gebruikt, tegenover 110 in 2023. Het gaat om proeven in verband met voeding, vooral uitgevoerd op muizen en cavia’s.
In Wallonië werden in 2024 566 dieren gebruikt, tegenover 519 in 2023. De beschikbare gegevens geven een beeld van het aantal gebruikte dieren, maar niet altijd van de exacte diersoorten die per test betrokken zijn.

55% pro verbod op dierproeven

Uit een opiniepeiling van Dedicated, uitgevoerd in opdracht van GAIA (tussen 2 en 12/02 2026), blijkt een grote kloof tussen de huidige praktijken en wat burgers verwachten. Drie op de vier Vlamingen vindt dierproeven onaanvaardbaar of heeft er geen uitgesproken mening over, terwijl 55 % vindt dat ze verboden zouden moeten worden. 65% van de Vlamingen steunt het idee dat de Vlaamse regionale regering maatregelen moeten nemen om dierproeven geleidelijk te verbieden.

Er tekent zich ook een bijzonder sterke consensus af over de maatregelen die nodig zijn. Een overweldigende meerderheid steunt strengere controles en sancties (92 %), een verbod op de meest pijnlijke proeven (89 %), een geleidelijke afbouw van dierproeven (80 %) en financiering van alternatieven (78 %).

Daarnaast spreekt 76 % van de Vlamingen zich uit voor een prioritair verbod op tests op honden, katten, primaten en paardachtigen.

Een gebrek aan transparantie

Voor GAIA is ook het gebrek aan transparantie een groot probleem.

Uit de officiële rapporten blijkt niet duidelijk welke dieren in welke testen worden gebruikt, noch hoe groot het leed is dat met deze procedures gepaard gaat. Wanneer praktijken zoveel dierenleed veroorzaken, heeft het publiek recht op volledige en heldere informatie.

Kom in actie

De Europese Unie heeft dierproeven voor cosmetica en detergentia verboden. Maar in andere domeinen zijn deze testen nog altijd toegestaan — of zelfs verplicht.

Voor GAIA volstaat het niet langer om te spreken over een toekomstige omschakeling. Er zijn nu concrete beslissingen nodig: een duidelijke tijdslijn met meetbare doelstellingen, wetswijzigingen en meer middelen voor de ontwikkeling van proefdiervrije methoden.

Deze proeven vervangen is niet alleen een ethische noodzaak, maar ook een kwestie van wetenschappelijke en politieke geloofwaardigheid.