Dit is een grote overwinning voor de dieren én voor GAIA. Op 2 april 2026 heeft de Raad van State het cassatieberoep van Columbi Salmon verworpen, waarmee het megaproject voor een zalmkwekerij in Oostende definitief van de baan is. Na zes jaar strijd is de vergunning onherroepelijk vernietigd.
Dit buitenproportionele project voorzag in de kweek van bijna drie miljoen Atlantische zalmen per jaar, wat het de grootste zalmkwekerij van dit type in Europa zou hebben gemaakt. De vissen zouden worden opgesloten in bassins met een extreem hoge bezettingsgraad, tot wel 36 zalmen per kubieke meter, in omstandigheden die onverenigbaar zijn met hun fundamentele behoeften.
Achter deze cijfers schuilt een harde realiteit: chronische stress, verwondingen, ziekten, parasieten en de volledige ontzegging van natuurlijk gedrag. In het wild leggen zalmen duizenden kilometers af. In een industriële kwekerij worden ze herleid tot overleven in overbevolkte bassins. De wetenschap is daar duidelijk over: vissen zijn voelende wezens die pijn kunnen ervaren.
Dit is een grote overwinning, zowel voor de dieren als voor de rechtsstaat. Dit buitenproportionele industriële aquacultureproject is definitief begraven.
Deze uitspraak betekent ook juridisch een belangrijke stap vooruit. De Raad van State erkent uitdrukkelijk dat GAIA het recht heeft om naar de rechter te stappen in dossiers rond dierenwelzijn. Hij bevestigt ook dat het belang van dieren, ook dat van vissen, kan worden meegewogen in milieuprocedures.
Nog een belangrijke conclusie: een dergelijke installatie kan niet worden beschouwd als een havenactiviteit die verbonden is met de zee. Het project was dus niet verenigbaar met de bestemming van de haven van Oostende.
Voor GAIA is dit een duidelijk signaal. Industriële projecten die het dierenwelzijn met de voeten treden, zullen niet onbeantwoord blijven. Na de weigering van een gelijkaardig project in Baelen in 2023 bevestigt deze nieuwe overwinning dat vastberaden verzet onaanvaardbare projecten kan tegenhouden.
De harde realiteit van intensieve viskwekerijen
Intensieve viskwekerijen, zoals het geplande project van Columbi Salmon in Oostende, veroorzaken immens dierenleed. Atlantische zalmen, die van nature duizenden kilometers zwemmen, worden opgesloten in overvolle tanks of kooien. Met een dichtheid van 36 vissen per kubieke meter worden ze volledig beroofd van hun natuurlijke omgeving en instincten. Ze kunnen niet vrij zwemmen, geen voedsel zoeken of schuilen voor gevaren, wat resulteert in een leven vol stress, ziektes en lijden.
Fysiek en psychisch lijden
De onnatuurlijke leefomstandigheden in viskwekerijen veroorzaken ernstige gezondheidsproblemen. Door de overbevolking lijden de vissen aan chronische stress, wat hun immuunsysteem verzwakt en ze kwetsbaar maakt voor ziektes en parasieten zoals zeeluizen. Deze parasieten veroorzaken pijnlijke wonden, belemmeren de groei en verstoren de voeding van de vissen. Veel vissen raken ernstig gewond door infecties, schaafwonden of beschadigde kieuwen.
Zeeluizen en schadelijke behandelingen
Zeeluizen, die zich voeden met het bloed en de huid van zalmen, vormen een bijzonder probleem in de zalmkwekerijen. De visindustrie gebruikt behandelingen zoals het blootstellen van vissen aan extreem warm water of hoge druk om de parasieten te verwijderen. Deze methoden zijn niet alleen ineffectief, maar ook wreed; veel vissen sterven door deze "oplossingen". Daarnaast lijden reinigingsvissen, die worden ingezet om de luizenpopulatie te beheersen, onder slechte leefomstandigheden en agressieve interacties.
Levenslang gevangen
In intensieve kwekerijen kunnen zalmen hun natuurlijke gedrag niet vertonen. In het wild leggen ze enorme afstanden af om te paren, maar in kooien zwemmen ze doelloos rond, gevangen in een beperkte ruimte. Ze kunnen zich niet aanpassen aan veranderingen in hun omgeving, zoals schommelingen in zuurstofniveaus of temperatuur, wat hun lijden alleen maar vergroot.
Vissen voelen pijn
Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat vissen pijn kunnen voelen. Studies van de universiteiten van Edinburgh (2003) en Liverpool (2019) bewijzen dat het pijnsysteem van vissen vergelijkbaar is met dat van zoogdieren. Vissen vertonen zelfs langdurige gedragsveranderingen na pijnlijke ervaringen, wat hun lijden onderstreept.
Dierenleed bij de slacht
In veel kwekerijen worden zalmen gedood zonder verdoving, wat betekent dat ze volledig bij bewustzijn sterven. Zelfs wanneer methoden zoals elektrische verdoving of een slag op de kop worden toegepast, zijn deze niet altijd effectief, wat leidt tot onnodig lijden.
Schade aan het milieu
Ook de gevolgen voor het milieu zijn verwoestend. De afvalstoffen van viskwekerijen, zoals uitwerpselen en restvoer, vervuilen het water en de zeebodem. Dit leidt tot verlies van biodiversiteit en eutrofiëring, wat schadelijke algenbloei veroorzaakt. Bovendien zorgen de chemicaliën en antibiotica, die worden gebruikt om ziektes te bestrijden, voor vervuiling die niet alleen de directe omgeving schaadt, maar ook wilde vispopulaties bedreigt.