Voor een verplichte sterilisatie van katten

Voor een verplichte sterilisatie van katten

GAIA informeert
29 januari 2016

De antwoorden op 7 veelvoorkomende vragen

  • Is het echt nodig om katten te steriliseren? Gaat dat niet in tegen de natuur?

Volgens de recentste federale statistieken kwamen er in 2013 liefst 32.315 katten terecht in de 119 Belgische asielen die hebben deelgenomen aan de bevraging door de overheid. Daarvan werden er meer dan 10.575 geëuthanaseerd omdat ze niet geadopteerd raakten. Daarnaast zijn er nog de kittens, onmogelijk om daar een exact cijfer op te plakken, uit ‘ongewenste’ nestjes waarvan men zich zo snel mogelijk wil ‘ontdoen’ (door verdrinking,…). Plus de katten die men laat euthanaseren bij de dierenarts of die op straat worden gedumpt.

Als ze niet gedood worden bij de geboorte of achtergelaten worden in het asiel leiden zwerfkatten een leven vol ellende. Ze krijgen vaak te maken met honger, koude, ziektes en de vijandigheid van mensen. Ze lopen het risico op vergiftiging of op een ongeval, en dus is het leven van een zwerfkat relatief kort. Kortom, we worden geconfronteerd met een ernstige overpopulatie van katten. De belangrijkste slachtoffers daarvan zijn de dieren zelf.

“De natuur zijn gang laten gaan”: dat betekent 36 nieuwe katten, van één enkel koppel, in 16 maanden tijd… wat er vaak op neerkomt dat die katten vroegtijdig aan hun einde komen.

Sterilisatie daarentegen biedt serieuze voordelen voor een dier. Een gecastreerde kater blijft energiek, wordt socialer en aanhankelijker. Hij zwerft minder en stopt met het afbakenen van zijn territorium door middel van zijn urine. Het is ook minder waarschijnlijk dat hij begint te vechten met zijn soortgenoten, wat leidt tot ziektes. Een gesteriliseerde kattin is kalmer, wordt niet langer krols, en loopt minder risico op melkkliergezwellen.

  • Ik dacht dat het al lang verplicht was om mijn kat te laten steriliseren?

Jammer genoeg niet. In 2010 stelde de federale minister bevoegd voor Dierenwelzijn een meerjarenplan voor (het Kattenplan), op basis van een advies van de Raad voor Dierenwelzijn. Dat plan bestaat uit verschillende fases: de verplichte sterilisatie van asielkatten, vervolgens die van katten die worden verkocht door een kweker, en tot slot die van alle huiskatten. Maar toen deze tekst in een wet gegoten werd, viel die laatste fase uit de boot. Wél werd het voor particulieren verplicht om katten te laten steriliseren als ze worden weggeven of verkocht aan iemand anders. Die voorlopig laatste etappe van het Kattenplan heeft een pervers effect: mensen die van plan zijn om één of meerdere kittens te verhandelen, weigeren vaak op te draaien voor de sterilisatiekosten. De enige andere optie om de katjes weg te doen, is ze achterlaten in het asiel. Terwijl de asielen het sowieso al moeilijk genoeg hebben om de enorme instroom aan katten onder controle te houden.

De laatste fase is nochtans de belangrijkste maatregel, en de enige die toelaat om het probleem bij de wortel aan te pakken. Het zijn immers de niet-gesteriliseerde huiskatten die aan de basis liggen van de overpopulatie van zwerfkatten. Het is dus in ieders belang dat de laatste fase van het Kattenplan wordt toegepast: de verplichte sterilisatie van huiskatten.

  • Mijn kat laten steriliseren: is dat niet te duur?

Gezien de huidige situatie is het laten steriliseren van een kat een daad van burgerzin. Het gaat trouwens om een eenmalige kost: ongeveer 70€ voor een kater, 120€ voor een kattin. Bovendien is die prijs minimaal in verhouding tot al het geld dat wordt besteed aan dierenarts en voedsel tijdens het leven van een dier. De overpopulatie van katten kost ook geld aan de maatschappij: in Wallonië en Brussel alleen al loopt het budget voor de sterilisatie van zwerfkatten (nakomelingen van niet-gesteriliseerde huiskatten) op tot 200.000 euro per jaar, gefinancierd met publieke middelen.

  • Als er daadwerkelijk een wet komt die sterilisatie verplicht maakt, zal de huiskat dan niet verdwijnen als soort?

De bedoeling is om sterilisatie te verplichten tot de situatie verbetert en er geen overpopulatie van katten meer is. Maar momenteel is er een tragisch onevenwicht: 10.000 katten per jaar worden geëuthanaseerd, door gebrek aan plaats. Het Europese kattenras zal dus niet uitsterven als gevolg van een verplichte sterilisatie. Het Kattenplan, waar GAIA achter staat, voorziet ook een regelmatige evaluatie van de ontwikkelingen. Dat laat toe om de wet te versoepelen als er een onevenwicht zou ontstaan tussen het aantal achtergelaten katten en het aantal adopties in de asielen.

  • Waarom zou ik mijn kat laten steriliseren als ik daar geen zin in heb? Waarom wordt elke eigenaar daartoe verplicht? En als ik eigenaar ben van een kater, ben ik dan wel betrokken partij?

Het zijn in de eerste plaats de katten zelf die het slachtoffer worden van de overpopulatie van hun soort. Alle asielen en andere spelers op het terrein betreuren de tragische situatie waarin tienduizenden (zwerf)katten moeten leven. Al sinds zijn ontstaan voert GAIA samen met andere organisaties sensibiliseringscampagnes om eigenaars ertoe aan te zetten hun dier te laten steriliseren. Maar de officiële statistieken tonen aan dat die inspanningen niet volstaan om het probleem echt te verhelpen.

Een oplossing dringt zich op om tienduizenden dieren een leven vol miserie en een vroegtijdige dood te besparen. Er moet een wet komen die de sterilisatie van huiskatten verplicht maakt. Deze maatregel moet worden gezien als een morele burgerplicht waaraan alle katteneigenaars moeten voldoen, net zoals dat het geval is voor andere veterinaire zorgen. Hetzelfde geldt voor de eigenaars van een kater. Het is niet omdat ze niet te maken krijgen met ongewenste nestjes dat ze hier hun verantwoordelijkheid niet moeten nemen.

Verplichte sterilisatie is hier belangrijker dan andere niet-essentiële overwegingen, omdat het de enige maatregel is die kan leiden tot een duurzaam evenwicht in de kattenpopulatie. Hij schrijft zich ook in in de kaderwet uit 1986 over de bescherming en het welzijn van dieren, en is vergelijkbaar met de wet die de identificatie van honden verplicht in België.

  • Wat is het nut van een wet waarvan men niet eens kan controleren of hij wel wordt toegepast?

Uiteraard zal men niet in elk huis kunnen controleren of de katten er gesteriliseerd werden conform de wet. Maar dat doet niets af aan de impact die een verplichte sterilisatie zal hebben. Niemand verwacht dat 100% van de katten gesteriliseerd zal zijn, zeker niet in de eerste periode na het goedkeuren van de wet. Geleidelijk aan zal de maatregel de norm worden, onder meer door sociale controle. Dat was althans het geval met de wet die de identificatie van honden verplicht, en met alle andere bindende maatregelen die evenwel moeilijk te controleren vallen. Ook de bezoekjes aan de dierenarts zullen onvermijdelijk bijdragen tot een algemene aanvaarding van de verplichte sterilisatie van huiskatten.

  • Moet elke kattin niet minstens één nestje gehad hebben in haar leven?

Dat idee-fixe is op geen enkel wetenschappelijk argument gebaseerd, en is zelfs mee de oorzaak van het probleem van de overpopulatie van katten.

Meer nieuwsberichten over:
Open uw mailbox en maak een nieuw bericht aan. Klik op de eerste knop hieronder en plak de e-mailadressen in de adresbalk van uw nieuw bericht. Klik op de tweede knop en plak de tekst in uw nieuw bericht. Verzend, en u bent er!
Sluiten
De tekst is correct gekopieerd.