Mestvarkens (gefokt voor vlees) en fokzeugen zien in een intensieve varkenskwekerij geen daglicht. Ze mogen nooit eens buiten lopen. De mestvarkens worden vetgemest in overbevolkte, kale betonnen hokken, zonder strooisel. De meeste fokzeugen zitten hun hele drachtige leven opgesloten in boxen. Daar kunnen de dieren zich niet eens in omkeren.

Miljoenen varkens staan of liggen op een betonnen vloer met gaten, op roosters, waar hun uitwerpselen door vallen.

Staartamputatie
De Europese wetgeving verbiedt routinematige staartamputatie en knippen van de hoektandjes van biggen. Het mag alleen nog wanneer men alle andere methoden heeft uitgeput om de dieren beter te huisvesten in overeenstemming met hun gedragsnoden en welzijnsbehoeften. Maar in de praktijk wordt de wet op dit punt massaal overtreden.

Onverdoofd gecastreerd
In België worden jaarlijks vijf miljoen mannelijke biggen (beren genoemd) onverdoofd gecastreerd om berengeur te vermijden. Dat is een onaangename geur die kan vrijkomen bij het verhitten van vlees van geslachtsrijpe, ongecastreerde varkens.

In werkelijkheid gaat het slechts om een klein percentage van de dieren. Een klein gedeelte van de consumenten stoort zich aan de geur die vrijkomt bij het bakken van het vlees. Een deel neemt de geur zelfs niet waar.

Om een minimaal risico op berengeur te voorkomen, worden alle mannelijke biggen enkele dagen na hun geboorte gecastreerd. De wet laat dat nog toe tot 7 dagen na de geboorte. Zonder verdoving wordt een insnede gemaakt en worden de teelballen weggenomen. Een erg pijnlijke en traumatiserende mishandeling.

GAIA in actie / resultaten

• GAIA eist bedrijfsvoering die is aangepast aan de noden van de varkens.
• GAIA ijvert voor een verbod op onverdoofd castreren. We voeren campagne voor de afschaffing van deze pijnlijke dierenmishandeling. We voeren acties voor biggen met ballen.
• We voeren campagne om alle grootwarenhuisketens in België te doen stoppen met de verkoop van vlees van onverdoofd gecastreerde varkens.
• We komen op voor veel meer bewegingsruimte voor mestvarkens en zeugen. De dieren moeten kunnen wroeten en materiaal hebben om op te kauwen. Zoniet gaan ze aan elkaars oren of staart bijten. Dat veroorzaakt ernstige verwondingen.

• Onze campagne voor een verbod op zeugenboxen leidde tot een doorbraak: in 2001 beslisten de Europese landbouwministers de wrede zeugboxen te verbieden vanaf 2013. Dan zullen in de Europese Unie alle zeugen in groep moeten gehouden worden.

Onze acties voor biggen met ballen hebben impact:

• We kregen onverdoofde biggencastratie op de politieke landbouwagenda in Vlaanderen en Europa.
• Dankzij GAIA is onverdoofde biggencastratie een prioritair dierenwelzijnsprobleem geworden voor de Belgische varkenshouderijsector.
• Mc Donalds België en Centerparks België verkopen geen vlees meer van gecastreerde varkens.
• Grootwarenhuisketen Colruyt is gestopt met de verkoop van vlees van gecastreerde biggen. Het varkensvlees bij Colruyt komt van biggen, die gevaccineerd worden tegen berengeur. Met die beslissing blijven jaarlijks 500 000 biggen gespaard van de (onverdoofde) castratiepijn. Lidl volgt het voorbeeld van Colruyt en verkoopt vanaf 01/01/2012 niet langer varkensvlees van gecastreerde biggen. Deze biggen worden niet gevaccineerd. Er zal aan de slachtlijn met een elektronische neus op berengeur gecontroleerd worden.
• De Europese Commissie kondigde in 2010 aan dat vanaf 2018 in de hele Europese Unie biggen niet meer gecastreerd mogen worden. Dit is echter geen wet, maar een overeenkomst tussen de Europese varkenssector en dierenbeschermers. De invoering verloopt in fases. In afwachting van een algemeen castratieverbod moet de ingreep vanaf 2012 verplicht onder verdoving of moet vooraf een pijnstiller toegediend worden.
• 5 juli 2012: Delhaize zal géén vers vlees van gecastreerde biggen meer verkopen: Een nieuw resultaat van GAIA's campagne tegen varkenscastratie. Lees hier meer

Hoe u kan helpen 

• Teken onze petitie tegen biggencastratie online of download de petitie zodat uw familie, vrienden en buren deze ook kunnen tekenen.
• Mail of schrijf naar uw supermarkt :
  Vraag uw supermarkt geen varkensvlees van gecastreerde biggen meer te verkopen.
  Feliciteer Renmans,  Colruyt, Delhaize (Klantendienst Osseghemstraat 53 1080 Brussel), Carrefour (Olympiadenlaan 20, 1140 Brussel) en Lidl (Guldensporenpark 90 blok J, 9820 Merelbeke) met zijn diervriendelijke beslissing.

Meer over het leven van een varken in de intensieve houderij

Varkens zijn nieuwsgierige, sociale en intelligente dieren. Ze willen wroeten in de grond, naar voedsel zoeken en spelen. Maar opeengeperst in de kleine, kale hokken van de intensieve houderij, lukt dat niet. De varkens vervelen zich.

Ze raken gefrustreerd en ontwikkelen stereotiep, gestoord gedrag. Zeugen gaan voortdurend bijten in de stangen van hun box. Mestvarkens gaan voortdurend in elkaars staart bijten omdat ze niks hebben om op te kauwen. Varkens hebben stro nodig om op te kauwen, en om zich warm te houden. Maar dat krijgen ze niet in de intensieve houderij. Ze moeten staan en liggen op een roostervloer. Veel varkens lopen kreupel en lijden aan artritis.

In de zeugenbox kunnen drachtige zeugen zich niet eens draaien of keren. Dat kunnen ze evenmin in het kraamhok. Daarin mogen ze alleen liggen. Zo moeten ze hun biggen zogen. Na drie tot vier weken worden de biggen weggenomen en de zeugen opnieuw geïnsemineerd. Zo is het leven van een zeug: van de box naar het kraamhok en terug.

Om staartbijten te voorkomen, snijden intensieve varkenshouders een deel van de staart weg met een tang of een heet ijzer, zonder verdoving.

Dit is de realiteit voor bijna 600 000 fokzeugen en voor de grote meerderheid van 11 miljoen varkens, die elk jaar in België worden gekweekt voor vlees.

Immunovaccinatie: De Europese Commissie gaf op 11 mei 2009 groen licht voor de commercialisering van Improvac van Pfizer Limited in heel de Europese Unie.

Improvac is een vaccin dat de groei van de teelballen van de dieren tegengaat. Het geslachtshormoon GnRH wordt geneutraliseerd door antilichamen. Het gehalte aan androstenon wordt snel en drastisch verlaagd. Ook scatol wordt beter geëlimineerd door het organisme dan bij castratie.

De mannelijke 'intacte' (niet-gecastreerde) varkens worden vanaf de leeftijd van acht weken gevaccineerd met twee doses van 2 ml, met een interval van minstens vier weken. De tweede dosis moet toegediend worden vier tot zes weken voor de slachting.

Improvac is geen hormoon en heeft niets te maken met chemische castratie.

Alternatieven voor castratie
Varkens niet castreren.

Door een combinatie van verstandige maatregelen:

• Aangepast beheer: door permanent voldoende drinkwater ter beschikking te stellen en door de voeding aan te passsen, kan het gehalte aan scatol worden verlaagd. Het gehalte aan androstenon kan verlaagd worden door voldoende ruimte met schuilmogelijkheid te bieden aan de dieren. Zo komen minder stress en minder agressie (verantwoordelijk voor de hoge gehaltes van androstenon) voor.
• Slachten op een lager gewicht: De mannelijke varkens (beren) worden geslacht voor ze de puberteit bereikt hebben, zodat hun geslachtshormonen zich nog niet ontwikkeld hebben. Ze worden geslacht op een gewicht van maximum 86 kg. Door de zeugen op een hoger gewicht te slachten, wordt de vleesopbrengst gecompenseerd.
• Vlees van zeugen aanbieden: Vlees van zeugen kan aangeboden worden aan afnemers die vlees van ongecastreerde beren weigeren.

• Bereiden van het berenvlees: Kruiden, look, marinades en behandelingen (bijvoorbeeld met polyfosfaten) kunnen de onaangename geur van het berenvlees verbergen.
• Fokken op berengeur-arme dieren: Door selectie op androstenon en scatol kunnen lijnen verkregen worden met lage gehaltes van deze stoffen.
• Detectie aan de slachtlijn: Androstenon en scatol van ongecastreerde beren kunnen gedetecteerd worden aan de slachtlijn door personeel, of door een elektronische neus. De uitgeselecteerde karkassen met berengeur kunnen afgezet worden in het vers-vleescircuit.